Dwuwrzecionowa tokarko-frezarka wyklubzystuje wszystko, co czyni standardową tokarkę CNC użyteczną, a następnie podwaja wydajność, dodaje pełne możliwości frezowania i całkowicie wykańcza części w jednym ustawieniu. Zamiast przenosić obrabiany przedmiot z centrum tokarskiego do centrum obróbczego i z powrotem – kumulując błędy konfiguracji, czas obsługi i opóźnienia w harmonogramie przy każdym przeniesieniu – dwuwrzecionowe centrum frezarsko-tokarskie obsługuje całą sekwencję obróbki od surowego pręta do gotowej części bez konieczności dotykania jej przez operatora pomiędzy operacjami. W tym przewodniku opisano budowę tych maszyn, różne dostępne konfiguracje, zastosowania uzasadniające inwestycję i czynniki, które należy wziąć pod uwagę przy wyborze jednej z opcji.
Jak faktycznie działa dwuwrzecionowa tokarko-frezarka
A dwuwrzecionowa tokarko-frezarka — zwane także dwuwrzecionowym centrum tokarsko-frezarskim, wielozadaniową tokarką dwuwrzecionową lub centrum obróbczym tokarsko-frezarskim — integruje dwa niezależne wrzeciona mocujące i możliwość frezowania za pomocą narzędzi napędzanych w jednej obudowie maszyny. Cechą charakterystyczną są dwa wrzeciona. The wrzeciono główne utrzymuje i obraca obrabiany przedmiot podczas początkowych operacji toczenia, dokładnie tak, jak zrobiłaby to konwencjonalna tokarka CNC. The wrzeciono pomocnicze (zwane także wrzecionem przeciwwrzecionem lub wrzecionem pomocniczym) jest ustawione współosiowo naprzeciw wrzeciona głównego — może przesuwać się wzdłuż osi Z, aby uchwycić obrobioną przednią powierzchnię części, zaakceptować zsynchronizowany transfer z wrzeciona głównego, a następnie przedstawić przeciwną (tylną) powierzchnię części narzędziom skrawającym bez konieczności ręcznego ponownego mocowania lub zmiany położenia.
System oprzyrządowania napędzanego jest wbudowany w głowicę rewolwerową – bęben utrzymujący narzędzie, który indeksuje, aby dopasować różne narzędzia skrawające do przedmiotu obrabianego. W przeciwieństwie do standardowej głowicy tokarskiej, w której mieszczą się wyłącznie statyczne narzędzia tokarskie, głowica rewolwerowa z narzędziami pod napięciem umożliwia montaż narzędzi obrotowych, takich jak frezy palcowe, wiertła, gwintowniki i rozwiertaki, napędzanych niezależnym silnikiem wbudowanym w głowicę rewolwerową. Te narzędzia napędzane są aktywne, gdy wrzeciono główne lub wrzeciono pomocnicze jest zablokowane w określonym położeniu kątowym za pomocą sterowania osią C, umożliwiając maszynie frezowanie płaskowników, wiercenie otworów niecentrycznych, obróbkę otworów poprzecznych, wycinanie rowków i gwintowanie – operacje, które wymagałyby oddzielnego centrum obróbkowego na dowolnym konwencjonalnym centrum tokarskim.
Najbardziej wydajne dwuwrzecionowe tokarko-frezarki dodają do głowicy rewolwerowej oś Y — ruch liniowy prostopadły zarówno do linii środkowej wrzeciona, jak i do kierunku zbliżania się narzędzia. To właśnie umożliwia prawdziwe operacje frezowania z prostymi ścianami, płaskimi kieszeniami i elementami niecentralnymi, których geometrycznie nie da się wytworzyć jedynie przy ruchu w osiach X i Z. Połączenie dwóch wrzecion, oprzyrządowania napędzanego, sterowania w osi C i ruchu w osi Y daje dwuwrzecionowej tokarko-frezarce możliwość obróbki skomplikowanych części w jednym mocowaniu, od surowca po wymiary gotowe, na wszystkich sześciu powierzchniach.
Konfiguracje maszyn: od tokarek z wrzecionem przechwytującym po w pełni wieloosiowe centra frezarsko-tokarskie
Tokarki i frezarki dwuwrzecionowe występują w szerokim spektrum możliwości. Odpowiednia konfiguracja zależy od złożoności części, wielkości produkcji i operacji, które należy wykonać w ramach jednego ustawienia.
Dwuwrzecionowe centra tokarskie z oprzyrządowaniem napędzanym
Na poziomie podstawowym w kategorii dwuwrzecionowej znajdują się dwuwrzecionowe centra tokarskie z narzędziami napędzanymi, ale bez osi Y. Maszyny te mają przeciwległe wrzeciono główne i pomocnicze, głowicę rewolwerową z narzędziami napędzanymi oraz sterowanie osią C na obu wrzecionach. Obsługują pełną sekwencję toczenia i wiercenia od przodu do tyłu w przypadku części wymagających otworów i elementów na linii środkowej wrzeciona, ale nie mogą wytwarzać elementów frezowanych niecentrycznie ani kieszeni o prostych ściankach. Ta konfiguracja jest powszechna w produkcji samochodów i hydrauliki, gdzie części wymagają pełnego toczenia średnicy zewnętrznej i wewnętrznej oraz wiercenia w linii środkowej i gwintowania na obu końcach – ale nie skomplikowanej geometrii frezowania.
Dwuwrzecionowe centra frezarskie z osią Y
Dodanie osi Y do wieży odblokowuje pełne możliwości frezowania maszyny. Przy przesuwie osi Y wynoszącym zazwyczaj ±40 do ±60 mm, maszyna może wytwarzać elementy przy dowolnym przesunięciu od linii środkowej wrzeciona — rowki wpustowe, spłaszczenia, otwory niecentryczne, kieszenie, szczeliny i powierzchnie konturowe. Oś Y umożliwia również toczenie prawdziwie mimośrodowe przy użyciu interpolowanego ruchu osi C i Y dla profili krzywek i elementów nieokrągłych. Maszyny w tej kategorii obejmują większość skomplikowanych części lotniczych, medycznych i inżynierii precyzyjnej, które wcześniej wymagały wykonania zarówno centrum tokarskiego, jak i pionowego lub poziomego centrum obróbczego. Haas DS-30Y, Hurco TMXMYS i YCM B8-SY są reprezentatywnymi przykładami tej klasy.
Maszyny dwuwrzecionowe, dwugłowicowe z podwójną osią Y
Dwuwrzecionowe tokarki i frezarki o najwyższej wydajności dodają drugą głowicę rewolwerową — zwykle umieszczoną poniżej linii środkowej wrzeciona — i zapewniają niezależne sterowanie osią Y zarówno górnej, jak i dolnej głowicy rewolwerowej. Oznacza to, że dwie oddzielne stacje narzędziowe mogą wykonywać obróbkę jednocześnie na jednym przedmiocie obrabianym: górna głowica rewolwerowa może zgrubnie toczyć średnicę zewnętrzną, podczas gdy dolna głowica wiercąca średnica wewnętrzna, skracając całkowity czas cyklu w przybliżeniu o połowę w przypadku części wymagających dużego otworu. Gdy wrzeciono pomocnicze przyjmie część po obróbce powierzchni czołowej, obie głowice rewolwerowe są ponownie dostępne — jedna do obróbki wstecznej we wrzecionie pomocniczym, druga jednocześnie wycinająca nową część we wrzecionie głównym. Seria PUMA TT2100SYY firmy Doosan i seria INTEGREX firmy Mazak reprezentują tę klasę, która jest standardem w wysokoprodukcyjnej produkcji urządzeń lotniczych, obronnych i medycznych, gdzie czas cyklu i wykorzystanie maszyny mają kluczowe znaczenie.
Wieloosiowe, dwuwrzecionowe centra tokarsko-frezarskie z osią B
Kategoria o największych możliwościach dodaje do platformy dwuwrzecionowej obrotową głowicę frezującą w osi B — wrzeciono przypominające centrum obróbcze, które może przechylać się w zakresie typowo ± 90°. Oś B umożliwia jednoczesną interpolację w 5 osiach na skomplikowanych elementach konturowych, takich jak profile łopatek turbin, otwory o złożonym kącie i elementy stożkowe pod dowolnymi kątami. Maszyny z głowicą frezującą z prawdziwą osią B, takie jak Mazak INTEGREX serii e lub DMG Mori NTX, są w zasadzie pełnymi centrami obróbczymi z dodaną możliwością toczenia, a nie odwrotnie. Pojemność narzędzi sięga od 80 do 120 pozycji narzędzi w automatycznych zmieniaczach narzędzi (ATC), a liczba osi sięga 9 lub więcej w najbardziej złożonych konfiguracjach.
Kluczowe osie i możliwości każdego z nich
Zrozumienie konfiguracji osi dwuwrzecionowej tokarko-frezarki jest punktem wyjścia do oceny, czy konkretna maszyna jest w stanie wykonać określoną część. Poniższa tabela przedstawia każdą oś z jej fizycznym ruchem i możliwościami obróbki, jakie odblokowuje.
| Oś | Ruch | Możliwość obróbki włączona |
|---|---|---|
| Oś X | Promieniowy (poprzeczny) ruch narzędzia w kierunku wrzeciona/od wrzeciona | Kontrola średnicy toczenia OD/ID; w obliczu cięć |
| Oś Z | Osiowy ruch narzędzia lub wrzeciona wzdłuż linii środkowej wrzeciona | Kontrola długości; toczenie stożkowe; przecięcie nici |
| Oś C (główna i pomocnicza) | Pozycjonowanie obrotowe/interpolacja wrzeciona | Pozycjonowanie kątowe do wiercenia narzędziami napędzanymi; frezowanie konturowe z Y; toczenie wielokąta |
| Oś Y | Ruch liniowy prostopadły do X i Z | Frezowanie mimośrodowe; kieszenie o prostych ściankach; rowki wpustowe; ekscentryczny nudny |
| Oś B | Obrotowy obrót głowicy frezarskiej wokół osi Y | 5-osiowa obróbka symultaniczna; otwory pod kątem złożonym; cechy turbiny/wirnika |
| Wrzeciono pomocnicze Z (oś W) | Niezależny ruch osiowy wrzeciona pomocniczego | Zsynchronizowany transfer części; obróbka powierzchni tylnej; przecinanie wrzeciona pomocniczego |
Przewaga produkcji w porównaniu z podejściami jednowrzecionowymi i oddzielnymi maszynami
Uzasadnienie biznesowe dwuwrzecionowej tokarki i frezarki opiera się na kilku połączonych korzyściach w zakresie produktywności, które kumulują się w każdym cyklu części.
Eliminacja konfiguracji i obsługi między maszynami
W konwencjonalnym procesie obróbki, obrotowo symetryczna część wymagająca toczenia powierzchni czołowej, toczenia powierzchni tylnej i frezowania wymaga co najmniej trzech oddzielnych ustawień na dwóch lub trzech różnych maszynach. Każde przeniesienie pomiędzy maszynami powoduje błąd zmiany położenia, gdy część jest ponownie mocowana w nowym uchwycie lub uchwycie. Nagromadzone błędy powodują, że części o wąskich tolerancjach z elementami na wielu powierzchniach są trudne do utrzymania w konwencjonalnych trasach wielomaszynowych — każde ponowne zamocowanie powoduje własny błąd bicia i położenia. Tokarko-frezarka z dwoma wrzecionami eliminuje wszelkie ustawienia pośrednie: część jest mocowana raz we wrzecionie głównym, całkowicie obrabiana na powierzchni przedniej, automatycznie przenoszona na wrzeciono pomocnicze za pomocą zaprogramowanego zsynchronizowanego cyklu przenoszenia i całkowicie obrabiana na stronie tylnej – wszystko w jednym ciągłym programie. Rezultatem jest powtarzalność poszczególnych części, której nie można konsekwentnie osiągnąć w przypadku dopasowanych tolerancji centrum obróbczego.
Jednoczesne cięcie na obu wrzecionach
Obrabiarki dwugłowicowe z dwoma wrzecionami umożliwiają jednoczesne wykonywanie dwóch operacji skrawania – jednej na wrzecionie głównym i jednej na wrzecionie pomocniczym – w tzw. operacja nakładania się or cięcie balansowe . Podczas gdy wrzeciono pomocnicze kończy operacje na powierzchni tylnej części N, wrzeciono główne rozpoczyna operacje na powierzchni przedniej na części N 1, która została automatycznie podawana prętem podczas cyklu wrzeciona pomocniczego. To zachodzenie na siebie eliminuje czas martwy pomiędzy częściami, który jest nieunikniony w maszynach jednowrzecionowych. W przypadku części produkowanych na dużą skalę — obudowy łożysk samochodowych, korpusy zaworów hydraulicznych, wirniki pomp — operacja nakładania się rutynowo skraca efektywny czas cyklu na część o 30 do 50 procent w porównaniu z sekwencyjną obróbką jednowrzecionową.
Obróbka jednorazowa i zmniejszona produkcja w toku
Kiedy części opuszczają dwuwrzecionową tokarkę i frezarkę kompletne – wszystkie operacje toczenia, frezowania, wiercenia, gwintowania i wykańczania są wykonane – zapasy produkcji w toku drastycznie spadają. Części nie są ustawiane w kolejce pomiędzy operacjami i oczekują na dostępność maszyny, czas konfiguracji lub uwagę operatora. Odzyskiwana jest powierzchnia zajmowana przez regały pomostowe w procesie, przenośniki między maszynami i wiele wymienianych maszyn. Czas realizacji od surowca do gotowej części skraca się z dni (dla wielu kolejek maszyn) do godzin (pojedynczy cykl maszyny). W przypadku warsztatów o dużym zróżnicowaniu i mniejszych wolumenach oznacza to, że na jednej platformie maszynowej można ekonomicznie obsługiwać szerszy zakres numerów części, przy krótkich czasach przezbrajania.
Wzrost dokładności i powtarzalności
Dokładność CNC na dwuwrzecionowej maszynie tokarsko-frezarskiej we wszystkich operacjach, ponieważ część nigdy nie opuszcza kontrolowanego środowiska układu współrzędnych maszyny pomiędzy operacjami. Elementy obrabiane na powierzchni przedniej odnoszą się do tego samego punktu odniesienia, co elementy obrabiane na powierzchni tylnej — nie ma przesunięcia punktu odniesienia między ustawieniami, jak miałoby to miejsce na dwóch oddzielnych maszynach. W przypadku wałów precyzyjnych ze współosiowymi elementami przednimi i tylnymi przekłada się to bezpośrednio na mniejsze tolerancje bicia całkowitego i koncentryczności. Nowoczesne dwuwrzecionowe frezarko-tokarki z liniowym sprzężeniem zwrotnym skali szklanej i kompensacją termiczną osiągają powtarzalność pozycjonowania na poziomie ±0,002 mm lub lepszą we wszystkich osiach, umożliwiając obróbkę części z równoważną tolerancją szlifu bez dodatkowej operacji szlifowania w wielu elementach.
Branże i typy części, które przynoszą największe korzyści
Tokarki i frezarki dwuwrzecionowe zapewniają największą produktywność i zwroty z jakości w przypadku rodzin części o określonych cechach: symetria obrotowa, elementy na obu końcach, elementy frezowane lub wiercone niecentrycznie oraz średnie i duże wielkości produkcji. Cechy te skupiają się w kilku branżach.
- Elementy samochodowego układu napędowego: Wałki rozrządu, czopy wału korbowego, wały wejściowe skrzyni biegów, kołnierze obudowy mechanizmu różnicowego, wirniki turbosprężarki i pierścienie czujników ABS łączą w sobie cechy toczenia i frezowania po obu stronach. Wielkość produkcji samochodowej i presja kosztowa sprawiają, że skrócenie czasu cyklu w przypadku maszyn dwuwrzecionowych jest bezpośrednio opłacalne. Maszyny Muratec z serii MW są szczególnie wymieniane jako platforma, na której produkuje się więcej części toczonych do samochodów niż na jakiejkolwiek innej platformie tokarskiej.
- Elementy konstrukcji i silników lotniczych: Elementy z tytanu i Inconelu do płatowców i silników często wymagają toczenia z małą tolerancją w połączeniu ze złożonymi frezowanymi kieszeniami, otworami o złożonym kącie i nawierconymi wzorami na wielu powierzchniach. Koszty materiałów i wymagania dotyczące identyfikowalności części lotniczych sprawiają, że obróbka jednorazowa jest atrakcyjna — minimalizacja obsługi zmniejsza ryzyko uszkodzenia, zanieczyszczenia i luk w dokumentacji pomiędzy operacjami.
- Urządzenia medyczne: Implanty ortopedyczne, elementy narzędzi chirurgicznych i sprzęt diagnostyczny wymagają zarówno precyzji toczenia CNC, jak i geometrycznej złożoności frezowania wielostronnego, często w przypadku tytanu, chromu kobaltowego lub stali nierdzewnej. Wielkości partii medycznych są zazwyczaj małe, a geometria części złożona – dokładnie w warunkach, w których dwuwrzecionowe centrum frezarsko-tokarskie zastępujące cztery oddzielne operacje jest najbardziej opłacalne.
- Oprzyrządowanie do odwiertów ropy i gazu: Korpusy zaworów, bloki przyłączeniowe, elementy kołnierzy wiertniczych i złączki ze stali nierdzewnej 4140, 17-4 PH i Inconel wymagają dużej średnicy toczenia w połączeniu z otworami nawiercanymi krzyżowo, frezowanymi pod kątem i elementami gwintowanymi. Dwuwrzecionowe tokarko-frezarki o dużej średnicy otworu (otwór przelotowy 100–200 mm) obsługują te elementy w jednym ustawieniu, gdzie konwencjonalne frezowanie wymagałoby czterech lub pięciu operacji.
- Elementy hydrauliczne i pneumatyczne: Suwaki zaworów, korpusy siłowników, bloki przyłączeniowe i wały pomp łączą w sobie precyzyjne tolerancje otworu, toczenie średnicy zewnętrznej i liczne cechy otworów krzyżowych lub frezowanych – profil części idealnie dostosowany do obróbki frezarsko-tokarskiej z dwoma wrzecionami.
- Precyzyjne elementy wału i wrzeciona: Części z krytycznymi współosiowymi elementami przednimi i tylnymi — wały enkodera, wkłady wrzecion, precyzyjnie szlifowane wały — czerpią szczególne korzyści z dokładności pojedynczego ustawienia, jaką zapewniają maszyny z dwoma wrzecionami, eliminując konieczność ponownego mocowania pomiędzy operacjami na powierzchni przedniej i tylnej.
Kluczowe specyfikacje, które należy uwzględnić przy wyborze maszyny
Oferta tokarek i frezarek dwuwrzecionowych obejmuje tokarki produkcyjne średniej klasy od około 150 000 USD po w pełni wieloosiowe centra tokarsko-frezarskie o wartości przekraczającej 1 000 000 USD w przypadku najbardziej wydajnych konfiguracji. Wybór właściwej maszyny wymaga dopasowania specyfikacji do rzeczywistych wymagań produkowanych części — a nie kupowania możliwości, które nigdy nie zostaną wykorzystane, ani niedostatecznej specyfikacji maszyny, która od pierwszego dnia ograniczy produkcję.
Moc wrzeciona i zakres prędkości
Moc wrzeciona głównego w przypadku tokarek i frezarek dwuwrzecionowych zazwyczaj waha się od 15 KM (11 kW) na kompaktowych maszynach do obróbki prętów do 45 KM (33 kW) lub więcej na maszynach produkcyjnych o dużej średnicy. Moc wrzeciona pomocniczego wynosi zwykle od 50 do 70 procent mocy wrzeciona głównego. Zakres prędkości ma znaczenie zarówno w przypadku operacji toczenia, jak i narzędzi napędzanych — prędkości obrotowe wrzeciona głównego od 4000 do 6000 obr./min pokrywają większość toczonych materiałów; Silniki narzędzi napędzanych o prędkości obrotowej od 3000 do 6000 obr./min obsługują frezy palcowe i wiertła w typowym zakresie rozmiarów części toczonych. W przypadku tytanu i innych stopów trudnych w obróbce należy sprawdzić, czy maszyna zapewnia moment obrotowy przy niskich prędkościach odpowiedni do ciężkiej obróbki zgrubnej, a nie tylko wysokie obroty do obróbki wykańczającej.
Pojemność pręta i rozmiar uchwytu
Pojemność pręta — maksymalna średnica pręta przechodząca przez wrzeciono główne — bezpośrednio ogranicza, jakie części można podawać w maszynie. Typowe wydajności prętów wahają się od 42 mm (1,65 cala) w przypadku kompaktowych maszyn precyzyjnych do 100 mm lub więcej w przypadku maszyn produkcyjnych o dużej wytrzymałości. Średnica otworu przelotowego wrzeciona pomocniczego jest zazwyczaj mniejsza niż wrzeciona głównego — sprawdź, czy mieści się w nim przenoszone części, jeśli wymagane jest wytaczanie przelotowe na wrzecionie pomocniczym. Rozmiary uchwytów (6 cali, 8 cali, 10 cali) określają maksymalną średnicę uchwytu dla części mocowanych w uchwycie, które przekraczają pojemność pręta.
Podróż w osi Y
Przesuw osi Y określa maksymalne odsunięcie od linii środkowej, przy którym można wykonać operacje frezowania. W przypadku większości elementów frezowanych w częściach toczonych — otworów poprzecznych, rowków wpustowych, spłaszczeń — wystarczające jest ±40 do ±50 mm. W przypadku większych części z elementami oddalonymi od linii środkowej lub w przypadku głębokich kieszeni należy sprawdzić, czy zakres osi Y obejmuje rzeczywiste lokalizacje elementów na rozważanych częściach. Niektóre maszyny oferują oś Y tylko na głównej wieży; sprawdzić, czy operacje na wrzecionie pomocniczym mają również dostęp do osi Y, jeśli wymagane jest frezowanie czołowe z offsetem.
Liczba stacji narzędziowych i pojemność narzędzi aktywnych
Pojemność głowicy rewolwerowej — liczba dostępnych indeksowanych pozycji narzędzi — określa, jak złożoną część można obrobić bez zmiany narzędzia lub ręcznej interwencji. Standardowe wieżyczki z 12 stacjami obsługują typowe części toczone i wiercone; 24-stanowiskowe wieże BMT lub maszyny z podwójnymi głowicami obsługują złożone części wymagające wielu różnych narzędzi. Całkowita liczba narzędzi, w tym pozycje narzędzi aktywnych, ma znaczenie w przypadku produkcji o dużym stopniu zróżnicowania — maszyna z 38 pozycjami narzędzi (łącznie z dodatkową głowicą rewolwerową) może jednocześnie obsługiwać pełną rodzinę narzędzi dla wielu numerów części, umożliwiając szybką zmianę zadań bez konieczności pełnej wymiany narzędzi.
Zsynchronizowane sterowanie wrzecionem i dokładność przenoszenia
Jakość zsynchronizowanego przenoszenia wrzeciona — automatyczne przekazywanie części z wrzeciona głównego na wrzeciono pomocnicze — wpływa bezpośrednio na dokładność relacji pomiędzy elementami strony przedniej i tylnej. Zsynchronizowany transfer wymaga, aby oba wrzeciona pracowały jednocześnie z dokładnie tą samą prędkością i fazą, przy czym wrzeciono pomocnicze przesuwa się do przodu, aby uchwycić obracającą się część. Dobrze zaimplementowany transfer zasadniczo nie powoduje błędu pozycjonowania pomiędzy ścianami; źle wdrożony wprowadza przesunięcie osiowe i kątowe, które pogarsza jakość części. Poproś o dane dotyczące wykazanej dokładności przenoszenia (bicie osiowe i powtarzalność kątowa po przeniesieniu) podczas oceny konkretnych maszyn pod kątem zastosowań o wąskiej tolerancji.
System sterowania CNC
Sterowanie CNC obsługuje interpolację wszystkich osi, synchronizację wrzeciona, koordynację narzędzi na żywo i zarządzanie programami części. Fanuc, Siemens, Mitsubishi i Mazatrol to dominujące platformy sterowania w dwuwrzecionowych tokarkach i frezarkach. Oprócz preferencji marki, oceń konkretne funkcje sterowania: możliwość programowania konwersacyjnego w celu szybkiej konfiguracji zadania, edytowanie w tle, aby programy mogły być modyfikowane podczas pracy maszyny, dwuścieżkowa (dwukanałowa) architektura sterowania zapewniająca jednoczesne niezależne sterowanie operacjami wrzeciona głównego i pomocniczego oraz funkcje lustrzanego odbicia wrzeciona pomocniczego, które automatycznie odwracają i przenoszą programy z geometrii wrzeciona głównego na wrzeciono pomocnicze. Sterowanie konwersacyjne firmy Hurco i oprogramowanie Mazatrol firmy Mazak są konsekwentnie wymieniane jako czynniki wyróżniające sklepy, które potrzebują szybkiego tworzenia programów do produkcji o dużym zróżnicowaniu.
Porównanie: dwuwrzecionowe frezowanie i oddzielne centra tokarskie i frezarskie
Decyzja pomiędzy inwestycją w dwuwrzecionową tokarko-frezarkę a utrzymaniem oddzielnego sprzętu tokarsko-frezarskiego sprowadza się do składu części, objętości, wymagań dotyczących dokładności i całkowitego kosztu posiadania w całym okresie użytkowania maszyny.
| Czynnik | Centrum tokarskie z podwójnym wrzecionem | Oddzielne frezarki tokarskie |
|---|---|---|
| Czas konfiguracji na część | Jedna konfiguracja do wszystkich operacji | Wiele konfiguracji na wielu komputerach |
| Dokładność pozycjonowania pomiędzy twarzami | Znakomicie — pojedynczy punkt odniesienia, brak błędu ponownego zamocowania | Zmienna — każde przemieszczenie wprowadza błąd |
| Czas cyklu dla skomplikowanych części | Krótszy — nakładanie się operacji głównych/podrzędnych | Dłużej — sekwencyjnie, plus czas kolejki i transferu |
| Powierzchnia podłogi | Jeden ślad maszyny | Dwie do czterech maszyn plus obszary przejściowe |
| Koszt kapitału | Wyższa stawka (jedna maszyna) | Niższa na maszynę; wyższa suma dla równoważnych możliwości |
| Praca operatora na część | Niższy — mniej konfiguracji, mniej obsługi | Wyższa — wiele konfiguracji i transferów maszyn |
| Najlepsze dla | Złożone części, średnio-duża objętość, wąskie tolerancje | Bardzo proste części, toczenie wyłącznie o dużej średnicy, bardzo duża liczba operacji w ramach jednej operacji |
| Elastyczność w zakresie nowych części | Wysoka — jedna maszyna obsługuje szeroką gamę zastosowań | Niższe — nowe części mogą wymagać dostosowania trasowania w różnych maszynach |
W przypadku większości warsztatów produkujących części posiadające cechy na więcej niż jednej powierzchni lub wymagające zarówno toczenia, jak i frezowania, porównanie całkowitego kosztu posiadania zazwyczaj faworyzuje dwuwrzecionowe centrum tokarsko-frezarskie przy średnich i większych wielkościach produkcji — zwłaszcza gdy w analizie obok ceny zakupu maszyny uwzględnia się robociznę, powierzchnię magazynową i koszty transportu w toku.
Uwagi dotyczące programowania i konfiguracji
Maksymalne wykorzystanie dwuwrzecionowej tokarki i frezarki wymaga podejścia do programowania, które jest bardziej wyrafinowane niż konwencjonalne toczenie CNC, oraz praktyk konfiguracyjnych, które uwzględniają zdolność maszyny do wielu operacji.
- Programowanie dwukanałowe (dwuścieżkowe): Operacje na wrzecionie głównym i wrzecionie pomocniczym są zapisywane jako dwa oddzielne, zsynchronizowane programy CNC działające równolegle – po jednym dla każdej ścieżki wrzeciona. Sterowanie wykonuje obie ścieżki jednocześnie i wykorzystuje polecenia synchronizacji (WAIT, SYNC) do koordynowania przekazywania i nakładania się operacji. Zrozumienie struktury programowania dwuścieżkowego jest niezbędne do wykorzystania korzyści w zakresie czasu cyklu wynikających z jednoczesnych operacji; maszyna uruchamiająca wrzeciono główne i pomocnicze po kolei, a nie jednocześnie, pozostawia połowę swojej zdolności produkcyjnej niewykorzystaną.
- Wybór oprogramowania CAM: Nie wszystkie pakiety CAM obsługują jednakowo frezarki dwuwrzecionowe. Sprawdź, czy używane oprogramowanie CAM generuje prawidłowy zsynchronizowany kod dwuścieżkowy dla konkretnego systemu sterowania na maszynie. Mastercam, Esprit i Fusion 360 mają możliwość frezowania dwuwrzecionowego; jakość i kompletność obsługi postprocesora dla określonych kombinacji maszyna/sterowanie jest różna i powinna zostać sprawdzona przed przejściem na platformę CAM.
- Strategia oprzyrządowania dla obu wrzecion: Zaplanuj układ narzędzi na głowicy rewolwerowej tak, aby obsługiwał zarówno operacje wrzeciona głównego, jak i wrzeciona pomocniczego, bez konieczności zmiany konfiguracji głowicy rewolwerowej pomiędzy operacjami. Do narzędzi ustawionych tak, aby zapewnić dostęp do wrzeciona głównego, można często podchodzić od strony wrzeciona pomocniczego poprzez odwrócenie orientacji głowicy rewolwerowej — należy to jednak odpowiednio zaprogramować i potwierdzić, aby nie powodować zakłóceń. Należy dokładnie rozważyć statyczne oprawki narzędziowe do narzędzi tokarskich i napędzane oprawki narzędziowe do narzędzi ruchomych, równoważąc liczbę każdego typu z operacjami wymaganymi w rodzinie części.
- Zarządzanie przesunięciem roboczym i punktem odniesienia: Każde wrzeciono wymaga własnego przesunięcia roboczego i układu współrzędnych. Po zsynchronizowanym transferze program dla wrzeciona pomocniczego odnosi się do tylnej powierzchni części jako jej zerowego punktu odniesienia Z — zwykle potwierdzanego przez zaprogramowaną wartość przesunięcia Z, która odpowiada długości części po obróbce powierzchni czołowej. Dokładny pomiar i potwierdzenie tego przesunięcia podczas konfiguracji ma kluczowe znaczenie dla utrzymania tolerancji długości od przodu do tyłu.
- Cykle kompensacji termicznej i nagrzewania: W wieloosiowych frezarkach tokarsko-frezarskich występują bardziej złożone wzorce wzrostu temperatury niż w prostych tokarkach, ponieważ zarówno silnik wrzeciona, jak i silnik narzędzia napędzanego wytwarzają ciepło. Na początku każdej zmiany przed cięciem części produkcyjnych należy uruchomić standardowy program rozgrzewki i sprawdzić, czy funkcje kompensacji termicznej maszyny są aktywne i skalibrowane. W zastosowaniach wymagających dużej precyzji pomiary w trakcie procesu z automatyczną aktualizacją przesunięcia są najlepszą praktyką pozwalającą na utrzymanie wąskich tolerancji w pełnych seriach produkcyjnych.
English
